Kalpte Delik Nedir? Kalp Deliği Belirtileri ve Ameliyatı

Kalpte delik, doğumdan itibaren var olabilen veya nadiren sonradan gelişen ve kalbin iç odacıklarını ayıran duvarlarda açıklık bulunması durumudur. Bu açıklık, kanın dolaşımını bozarak kalbin daha fazla çalışmasına yol açar. Sonuçta nefes darlığı, çabuk yorulma ve çarpıntı gibi şikayetler ortaya çıkabilmektedir. Günümüzde kasıktan girilerek yapılan kapalı işlemler veya küçük kesilerle gerçekleştirilen modern cerrahiler sayesinde bu sorun başarıyla tedavi edilebilmektedir.

Kalpte Delik (Kalp Deliği) Nedir?

Kalpte delik, tıpta septal defekt olarak adlandırılır. Kalbin odacıklarını ayıran duvarlarda açıklık bulunmasıyla ortaya çıkar.

• Bebeklerde: Çoğu zaman doğuştandır. Küçük delikler genellikle ilk yıllarda kendiliğinden kapanabilir. Ancak büyük defektler kilo alamama, sık solunum yolu yolu enfeksiyonu ve gelişme geriliğine neden olur.
• Yetişkinlerde: Çocuklukta fark edilmeyen küçük defektler ilerleyen yaşlarda belirti verebilir. Sonradan gelişen delikler ise nadiren olur ve genellikle kalp krizi, travma veya enfeksiyon sonrası ortaya çıkar.

Erken teşhis edilen ve uygun yöntemlerle tedavi edilen kalp delikleri hem çocuklarda hem de yetişkinlerde yaşam kalitesinin korunmasını sağlamaktadır.

Kalp Deliği Türleri Nelerdir?

Kalp deliği türleri sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın durumuna göre farklı şekillerde olabilmektedir.

Atrial Septal Defekt (ASD – Kulakçıklar Arası Delik)

ASD (antrial septal defekt), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın kapanmamasından dolayı oluşur. Küçük ASD’ler genellikle belirti vermezken, büyük ASD’lerde nefes darlığı, çabuk yorulma ve gelişme geriliği görülür.

Ventriküler Septal Defekt (VSD – Karıncıklar Arası Delik)

VSD, kalbin sağ ve sol karıncıkları arasındaki duvarda açıklık bulunmasıdır. En sık görülen doğumsal kalp deliğidir. Büyük VSD’ler bebeklerde kilo alamama, sık akciğer enfeksiyonu ve gelişme geriliğine yol açarken, küçük delikler çoğu zaman kendiliğinden kapanır.

Patent Foramen Ovale (PFO – Doğuştan Açık Kalan Delik)

PFO, doğum sonrası kapanması gereken açıklığın açık kalmasıdır. Toplumda %20–25 oranında görülür. Çoğunlukla belirti vermez, ancak bazı genç hastalarda nedeni açıklanamayan inme ve felçlerle ilişkili bulunmuştur.

Kalpte Delik Neden Olur?

Kalpte delik olması çoğunlukla doğuştandır. Anne karnındaki gelişim sürecinde kalp odacıkları tam kapanmadığında ASD veya VSD oluşur.

• Genetik nedenler: Down sendromu gibi kromozomal bozukluklar, aile öyküsü, genetik mutasyonlar.
• Çevresel nedenler: Gebelikte geçirilen enfeksiyonlar (ör. kızamıkçık), sigara, alkol ve bazı ilaçlar.
• Sonradan gelişen nedenler: Çok nadir olup, kalp krizi, ağır göğüs travması veya enfeksiyonlar sonrası görülebilir.

Kalp Deliği Belirtileri Nelerdir?

Kalp deliği belirtileri, deliğin tipine ve büyüklüğüne göre değişir:

• ASD: Küçük ASD’ler genellikle belirtisizdir. Büyük ASD’lerde nefes darlığı, çabuk yorulma ve çarpıntı görülebilir.
• VSD: Büyük delikler bebeklerde kilo alamama, sık akciğer enfeksiyonu ve gelişme geriliğine neden olur. Küçük delikler çoğu zaman sessizdir.
• PFO: Genellikle belirti vermez. Bazı vakalarda migren tipi baş ağrısı veya nedeni açıklanamayan felç riski ile ilişkilidir.

Bebeklerde Kalp Deliği Belirtileri

• Hızlı nefes alma
• Emerken çabuk yorulma ve terleme
• Kilo alamama
• Sık bronşit ve akciğer enfeksiyonu
• Dudak ve tırnak çevresinde morarma

Kalpte Delik Teşhisi Nasıl Konulur?

Kalp deliği tanısında (teşhisinde) en önemli yöntem ekokardiyografi (EKO)’dur. Bu yöntem ağrısızdır ve radyasyon içermez, bu nedenle özellikle bebeklerde tercih edilir.

• EKO: Deliğin tipini, boyutunu ve kalbin yükünü gösterir.
• EKG: Doğrudan tanı koymaz ancak kalpte büyüme ve ritim sorunlarını işaret edebilir.
• Kalp MR’ı ve anjiyografi: Şüpheli veya karmaşık vakalarda kullanılabilir.

Kalp Deliği Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Küçük ve asemptomatik delikler yalnızca takip edilir. Orta ve büyük delikler ise cerrahi veya kapalı yöntemlerle kapatılır.

Yetişkinlerde Kalp Deliği Ameliyatı

Genel anestezi altında yapılır. Uygun vakalarda kateterle kapatma yöntemi tercih edilebilir. Ameliyat sonrası ritim bozukluğu ve felç riski olsa da başarı oranı oldukça yüksektir.

Ritim bozukluğu hakkında detaylı bilgi için “Kalpte Ritim Bozukluğu (Aritmi) Nedir? Aritmi Belirtileri ve Nedenleri” yazıma göz atabilirsiniz.

Yetişkinlerde kalp deliği ameliyatı sonrası iyileşme süresi genellikle birkaç haftadır. Düzenli EKO kontrolleri şarttır.

Bebeklerde Kalp Deliği Ameliyatı

Küçük defektler çoğunlukla ilk 1–2 yıl içinde kendiliğinden kapanır. 7 mm’den büyük defektlerde ise cerrahi gerekebilir. Bebeklerde kalp deliği ameliyatı birkaç saat sürer ve modern yöntemlerle başarı oranı yüksektir. Bebeklerde ameliyat sonrası iyileşme sürecinde; hijyen, düzenli kontroller ve uygun beslenme çok önemlidir.

Bebeklerde kalp deliği ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gerekenler:

• Düzenli kardiyoloji kontrolleri
• İlaçların aksatılmadan kullanılması
• Ağır efordan kaçınma
• Enfeksiyonlardan korunma

Sık Sorulan Sorular (SSS)