Göğüs Ağrısı Ne Zaman Kalp Kaynaklıdır?

Göğüs ağrısı, birçok kişide “Kalbimle ilgili bir sorun olabilir mi?” endişesine neden olur. Ancak göğüs bölgesindeki her ağrı kalpten kaynaklanmaz; kas, mide, akciğer, stres veya reflü gibi farklı nedenler de benzer şikâyetlere yol açabilir.

Bununla birlikte bazı göğüs ağrıları özellikle kalp damar hastalığı açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Ağrının şekli, ne zaman başladığı, nereye yayıldığı ve beraberinde başka belirtilerin olup olmadığı bu ayrımda önemli ipuçları verir.

Her Göğüs Ağrısı Kalp Ağrısı mıdır?

Göğüs bölgesi; kalp, akciğer, yemek borusu, mide, kaburgalar, kaslar ve sinirler gibi birçok yapının bulunduğu geniş bir alandır. Bu nedenle her göğüs ağrısı kalp ağrısı demek doğru olmaz. Ağrının kaynağını sadece yerine bakarak anlamak çoğu zaman mümkün değildir.

Örneğin göğüs kafesine bastırınca artan ağrılar daha çok kas-iskelet sistemiyle ilişkili olabilir. Yemeklerden sonra artan, yanma ve ekşime ile birlikte olan ağrılar mide veya reflü kaynaklı olabilir. Nefes alıp vermekle artan batıcı ağrılar ise akciğer veya göğüs duvarı ile ilişkili olabilir.

Ancak ağrının baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi şeklinde olması; kola, çeneye, sırta ya da mide bölgesine yayılması kalp kaynaklı olma ihtimalini artırabilir. Bu nedenle risk faktörü olan kişilerde göğüs ağrısı ihmal edilmemelidir.

Kalp Kaynaklı Göğüs Ağrısı Nasıl Hissedilir?

Kalp damar hastalıklarına bağlı göğüs ağrısı genellikle göğsün orta kısmında baskı, sıkışma, ağırlık, yanma veya ezilme hissi şeklinde tarif edilir. Bazı hastalar bunu “göğsümün üzerine taş oturmuş gibi” ya da “göğsüm sıkışıyor” şeklinde anlatır.

Kalp kaynaklı ağrı çoğu zaman bir noktada değildir. Yani hasta genellikle tek parmağıyla küçük bir alanı göstermez; daha geniş bir bölgede rahatsızlık hisseder.

Göğüs ağrısı

• Göğüs orta hattında baskı şeklinde olabilir,
• Sol kola yayılabilir,
• Çeneye veya boyna vurabilir,
• Sırta yayılabilir,
• Mide bölgesinde ağrı, yanma veya hazımsızlık gibi hissedilebilir,
• Nefes darlığı, terleme, bulantı veya çarpıntı ile görülebilir.

Özellikle koroner arter hastalığı olan kişilerde göğüs ağrısı, kalbin yeterli kan ve oksijen alamamasıyla ilişkili olabilir. Bu durum tıp dilinde anjina olarak adlandırılır.

Eforla Gelen Göğüs Ağrısı Neden Önemlidir?

Yürürken, merdiven çıkarken veya hızlı hareket ederken göğüste baskı, sıkışma ya da yanma hissi oluşması ve dinlenince azalması kalp damar hastalığı açısından önemli bir bulgudur. Bu durum, efor sırasında kalbin oksijen ihtiyacının artmasıyla ilişkilidir. Eğer koroner damarlarda darlık varsa, kalp kasına yeterli kan ulaşamayabilir ve göğüs ağrısı ortaya çıkabilir.

Ancak eforla gelen her göğüs ağrısı aynı anlama gelmez. Ağrının süresi, şiddeti, yayılımı ve kişinin risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir. Eforla gelen göğüs sıkışması ayrı ve önemli bir konu olduğu için daha detaylı şekilde ayrı bir yazıda ele alınabilir.

Dinlenirken Gelen Göğüs Ağrısı Daha Ciddi Olabilir mi?

Dinlenirken başlayan, uzun süren veya giderek şiddetlenen göğüs ağrısı daha dikkatli değerlendirilmelidir. Özellikle daha önce hareketle gelen ve dinlenmekle geçen ağrıların artık istirahatte de başlaması, koroner damar hastalığı açısından önemli olabilir.

Ağrı 10-15 dakikadan uzun sürüyorsa, giderek şiddetleniyorsa veya soğuk terleme, nefes darlığı, bulantı, kusma, bayılma hissi ya da kola/çeneye/sırta yayılma ile birlikteyse acil değerlendirme gerekebilir. Bu durumda vakit kaybetmeden 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Kalp Krizinde Göğüs Ağrısı Nasıl Olabilir?

Kalp krizinde göğüs ağrısı çoğunlukla göğüs ortasında baskı, sıkışma veya ezilme hissi şeklindedir. Ağrı sol kola, her iki kola, çeneye, sırta, boyna veya mide bölgesine yayılabilir.

Bazı kişilerde ağrıdan çok nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, halsizlik veya bayılacak gibi olma hissi ön planda olabilir. Özellikle diyabet hastalarında, ileri yaştaki kişilerde ve kadınlarda belirtiler daha silik ya da farklı seyredebilir.

Bu nedenle yeni başlayan, açıklanamayan ve kişiyi rahatsız eden göğüs baskısı, sıkışma hissi veya nefes darlığı ciddiye alınmalıdır. Daha önce kalp krizi geçirmiş, stent takılmış, bypass olmuş veya kalp damar hastalığı tanısı almış kişilerde bu şikâyetler daha da önemlidir.

Göğüs Ağrısı ile Birlikte Hangi Belirtiler Tehlikelidir?

Göğüs ağrısına bazı belirtilerin eşlik etmesi kalp kaynaklı sorun ihtimalini artırabilir. Özellikle şu durumlarda gecikmeden tıbbi yardım alınmalıdır:

• Nefes darlığı,
• Soğuk terleme,
• Bulantı veya kusma,
• Sol kola, sırta, çeneye veya mideye yayılan ağrı,
• Baş dönmesi veya bayılma hissi,
• Çarpıntı,
• Ani halsizlik,
• Ağrının 10-15 dakikadan uzun sürmesi,
• Ağrının giderek şiddetlenmesi gibi belirtiler varsa “geçer mi?” diye beklemek doğru değildir. Kalp krizinde erken müdahale hayat kurtarıcıdır.

Mide Ağrısı Kalp Kaynaklı Olabilir mi?

Bazı durumlarda kalp kaynaklı ağrı mide ağrısı, hazımsızlık, gaz, yanma veya baskı hissi gibi algılanabilir. Bu nedenle özellikle risk faktörü olan kişilerde yeni başlayan ve açıklanamayan mide bölgesi rahatsızlıkları da önemsenmelidir.

“Midemdir, gazdır” diyerek uzun süre beklemek bazı hastalarda tanının gecikmesine neden olabilir. Eğer mide bölgesindeki rahatsızlığa soğuk terleme, nefes darlığı, göğüste baskı, çarpıntı veya belirgin halsizlik eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.

Kadınlarda Göğüs Ağrısı Farklı Seyredebilir mi?

Kadınlarda da kalp krizinin en sık belirtisi göğüs ağrısı veya göğüs rahatsızlığı olabilir. Ancak bazı kadınlarda nefes darlığı, bulantı, sırt ağrısı, çene ağrısı, halsizlik, mide rahatsızlığı veya açıklanamayan yorgunluk daha belirgin olabilir.

Bu nedenle kadınlarda göğüs ağrısı her zaman klasik şekilde tarif edilmeyebilir. Özellikle menopoz sonrası dönemde, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği, sigara kullanımı veya ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü varsa kalp damar hastalığı riski daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Kadınlarda kalp krizi belirtileri konusunda daha detaylı bilgi için kadınlarda kalp krizi belirtileri başlıklı yazımı da inceleyebilirsiniz.

Kimlerde Göğüs Ağrısı Daha Ciddiye Alınmalı?

Bazı kişilerde kalp damar hastalığı riski daha yüksektir. Bu nedenle bu gruptaki kişilerin göğüs ağrısını daha dikkatli takip etmesi gerekir.

Riskin daha yüksek olduğu kişiler şunlardır:

• Daha önce kalp krizi geçirenler
• Stent veya bypass öyküsü olanlar
• Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı olanlar
• Sigara kullananlar
• Diyabet hastaları
• Yüksek tansiyon hastaları
• Kolesterol yüksekliği olanlar
• Obezite sorunu yaşayanlar
• Hareketsiz yaşam sürenler
• Yoğun stres altında olanlar
• Erkeklerde 45 yaş üstü, kadınlarda menopoz sonrası dönem

Bu risk faktörlerinden biri veya birkaçı varsa göğüs ağrısı hafif bile olsa önemsenmelidir.

Göğüs Ağrısı ve Çarpıntı Birlikte Olursa Ne Anlama Gelir?

Göğüs ağrısına çarpıntı eşlik ediyorsa ritim bozuklukları, kalp damar hastalıkları, tansiyon değişiklikleri veya farklı nedenler düşünülebilir. Bazı ritim bozuklukları göğüste baskı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılma hissiyle birlikte olabilir.

Çarpıntı kısa süreli ve aralıklı olabilir. Ancak çarpıntı ile göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi veya soğuk terleme varsa bu durum mutlaka bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Ritim bozuklukları hakkında daha ayrıntılı bilgi için kalpte ritim bozukluğu başlıklı yazımı da okuyabilirsiniz.

Göğüs Ağrısı İçin Kardiyoloji Muayenesinde Hangi Testler Yapılır?

Göğüs ağrısı ile başvuran bir hastada öncelikle ayrıntılı öykü alınır. Ağrının yeri, süresi, karakteri, neyle başladığı, neyle geçtiği, eşlik eden belirtiler ve kişinin risk faktörleri değerlendirilir.

Muayene sonrasında gerekli görülürse şu testler kullanılabilir:

• EKG: Kalbin elektriksel aktivitesini gösterir. Özellikle akut durumlarda ilk değerlendirme testlerinden biridir.
• Kan testleri: Kalp kası hasarını düşündüren değerler ve risk faktörleri değerlendirilebilir.
• Ekokardiyografi: Kalbin kasılma gücü, kapakları ve yapısal durumu hakkında bilgi verir.
• Efor testi: Eforla ortaya çıkan şikâyetlerin ve kalp damar hastalığı ihtimalinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
• Ritim Holteri: Çarpıntı, bayılma hissi veya ritim bozukluğu şüphesinde kullanılabilir.
• Sanal anjiyo / BT koroner anjiyografi: Koroner damarların girişimsel olmayan şekilde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
• Koroner anjiyografi: Koroner damarlarda ciddi darlık şüphesi varsa veya acil durum söz konusuysa uygulanabilir.

Hangi testin yapılacağı her hastada aynı değildir. Hastanın şikâyeti, yaşı, risk faktörleri ve muayene bulgularına göre karar verilir.

Sanal anjiyo hakkında daha detaylı bilgi isterseniz “Sanal Anjiyo Nedir? BT Koroner Anjiyografi Neden, Nasıl Yapılır?” yazıma göz atabilirsiniz.

Göğüs Ağrısı Olduğunda Ne Yapılmalı?

Göğüs ağrısı yeni başladıysa, daha önce yaşanan ağrılardan farklıysa veya beraberinde nefes darlığı, terleme, bulantı, çarpıntı ya da bayılma hissi varsa zaman kaybedilmemelidir.

Acil belirtiler varsa yapılması gereken en doğru şey 112’yi aramak veya acil servise başvurmaktır. Kalp krizi şüphesinde kişinin kendi aracıyla hastaneye gitmeye çalışması veya ağrının geçmesini uzun süre beklemesi doğru değildir.

Ağrı daha hafif, kısa süreli ve tekrarlayıcı şekilde oluyorsa yine de kardiyoloji değerlendirmesi planlanmalıdır. Özellikle göğüste baskı veya sıkışma hissi tekrarlıyorsa ve kişinin kalp damar hastalığı açısından risk faktörleri varsa bu durum araştırılmalıdır.

Göğüs Ağrısını Önlemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Göğüs ağrısının nedeni kalp damar hastalığı ise yalnızca ağrıyı geçirmek yeterli değildir. Asıl amaç kalp damar hastalığının ilerlemesini önlemek, risk faktörlerini kontrol altına almak ve kalp krizi riskini azaltmaktır.

Bu nedenle:

• Sigara kullanılmamalıdır.
• Tansiyon düzenli takip edilmelidir.
• Kolesterol değerleri kontrol altında tutulmalıdır.
• Diyabet varsa kan şekeri düzenli izlenmelidir.
• Sağlıklı beslenmeye dikkat edilmelidir.
• Düzenli egzersiz yapılmalıdır.
• Fazla kilo varsa kilo kontrolü sağlanmalıdır.
• Stres yönetimine önem verilmelidir.
• Doktorun önerdiği ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.

Kalp damar sağlığını destekleyen beslenme önerileri için kalp damar sağlığı için faydalı besinler başlıklı yazıma da bakabilirsiniz.

Göğüs Ağrısı İhmal Edilmemeli

Göğüs ağrısı her zaman kalp kaynaklı olmayabilir. Özellikle baskı veya sıkışma şeklinde hissedilen, kola, çeneye, sırta veya mideye yayılan ağrılar kalp damar hastalığı açısından önemlidir.

İstirahatte başlayan, uzun süren, terleme, nefes darlığı, bulantı, çarpıntı veya bayılma hissiyle birlikte olan göğüs ağrılarında ise acil değerlendirme gerekir. Bu nedenle göğüs ağrısını “nasıl olsa geçer” diye önemsememek doğru değildir. Özellikle risk faktörünüz varsa veya ağrı tekrarlıyorsa bir kardiyoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeniz gerekir.