Aort Damarı Kontrolü Nasıl Yapılır?

Aort damarı, kalbimizden çıkan ana atardamardır. Tüm vücudumuza, hatta kalbin kendisini besleyen damarlar bile aort aracılığıyla dağıtılır. Bu nedenle aort damarındaki herhangi bir bozukluk ya da hastalık çok ciddi, hatta ölümcül sonuçlara yol açabilir. Bu yazımda, aort damarı kontrolünün nasıl yapıldığını anlatacağım.

Kardiyolojik Muayene ve Ekokardiyografi

Hasta bize geldiğinde, rutin kardiyolojik muayenenin ardından mutlaka ultrasonografi, yani ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ile değerlendirme yapıyoruz.
Ekokardiyografi sayesinde:

• Kalp kapakları,
• Kalbin kasılma gücü,
• Kalbin gevşeme özellikleri görüntülenebilir.

Ayrıca, ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ile aort damarının kalpten çıktıktan sonraki ilk bölümü ve bazı hastalarda görüntü kalitesi uygunsa göğüs içindeki seyrinin önemli kısmı da görülebilir.

Şüpheli Durumlarda Detaylı İnceleme

Ekokardiyografide şüpheli bir bulguya rastlarsak, özellikle genişlemeden şüphelenirsek ve belirli risk faktörleri de mevcutsa aortu mutlaka detaylı inceleriz.

Risk Faktörleri

• Ailede genç yaşta aort damar genişlemesi öyküsü
• Genetik bozukluklarla seyreden damar genişlemeleri
• Ailede erken yaşta aort diseksiyonu öyküsü
• Uyku apne sendromu varlığı

Bu risklerden biri bile mevcutsa aort çok daha dikkatle değerlendirilir.

Aort Damarı Nasıl İncelenir?

Aort damarı, ekokardiyografi ile görüntülenir. Bu yöntemde ultrason dalgaları gönderilir; cihaz bu dalgaları geri yansıtarak görüntü oluşturur.

Ekokardiyografi sayesinde hem kalbin kasılma ve gevşeme fonksiyonlarını hem de aort kapak ve aort damarının başlangıç seviyesini görebiliriz. Örneğin, ekranda hareketli görülen kapak aort kapağıdır. Çizgi şeklinde görülen alan ise ölçüm yapılan aort damarının başlangıç seviyesidir.

Aort Damarı Çapı ve Uluslararası Sınırlar

Örneğin bir hastada aort damarı çapı 3,1 cm ölçülebilir. Bu değer tamamen normal sınırlar içindedir. Ancak ölçüm, kişinin boyu ve kilosuna göre farklılık gösterebilir. Bir basketbolcu ile ortalama vücuda sahip bireylerde bu değer aynı olmaz.

Aort damarı çapı normalde üst sınırı 3,6 cm’dir, ancak koroner arterleri verdiği kısmında genişler ve bu seviye 3,9-4 santimetreye kadar normal kabul edilebilir. İri yapılı kişilerde bu değerler biraz daha esnetilebilir. Normalde aort, özellikle göğüs boşluğu seviyesinde 3,7 cm’in üzerine çıktığında genişlemeden bahsedilir. Tehlike sınırı 5,5 santimdir. Bazı genetik hastalıklarda (marfan sendromu gibi) 4,5 santimetre üzeri çok tehlikeli kabul edilir. Biküspit aort kapak varlığındaysa 5 cm üzeri tehlikeli kabul edilip cerrahiye sevk edilir.

Aort Damarının düzenli kontrolü ve takibi, olası komplikasyonları önlemede ve hayat kurtarmada kritik rol oynar.