Çocuklarda Gençlerde Kalp Krizi Artışının Nedenleri

Erişkin çağ hastalığı olarak görülen kalp krizleri, artık çok daha genç yaşlara hatta çocukluk çağına kadar inmeye başlamıştır. Bu artışın nedenlerine bakıldığında; sigara kullanımının yaygınlaşması, obezite ve hareketsiz yaşam tarzı gibi faktörler ön plana çıkmaktadır. Ancak özellikle çocukluk çağında görülen kalp krizlerinde mutlaka göz ardı edilmemesi gereken çok önemli bir durum vardır: ailesel hiperlipidemi, yani ailesel kan yağlarının yüksekliği.

Ailesel Hiperlipidemi ve Çocukluk Çağında Kalp Krizi Riski

Ailesel hiperlipidemi, farklı tipleri bulunan bir hastalık grubudur. Özellikle “kötü kolesterol” olarak adlandırılan LDL kolesterolün 200 mg/dL’nin üzerinde seyrettiği, hatta nadir durumlarda 400–500 mg/dL seviyelerine ulaştığı tablolar bu hastalık spektrumu içinde yer alır. Bu durumda normalde ileri yaşlarda daralması beklenen kalp damarları, çocukluk çağında da daralabilmekte ve erken dönemde kalp krizlerine yol açabilmektedir.

Önlem Almak İçin Ne Yapılabilir?

Bu hastalıkların önlenmesi ve genç yaşlarda kalp krizi ile karşılaşmamak için erken dönemde bazı önemli adımlar atılmalıdır. Ailesinde erken yaşta kalp krizi veya kalp-damar hastalığı öyküsü bulunan herkesin, çocuklarına en az bir kez dahi olsa kan yağları ölçümü yaptırması gerekmektedir.

Bu değerlendirmede yalnızca kolesterol düzeyleri değil, ileriki yaşlarda kalp hastalığı riskini gösteren lipoprotein(a) gibi parametrelerin de incelenmesi önemlidir.

Dış Bulgular ve Uyarıcı İşaretler

Bazı çocuklarda kolesterol yüksekliği dış bulgularla kendini gösterebilir. Göz çevresinde sarı renkli lekelenmeler ya da eklem yerlerinde ksantelazma olarak adlandırılan yumrular bu duruma işaret edebilir. Bu tür bulgular görüldüğünde mutlaka bir hekime başvurulmalı ve kolesterol düzeyleri kontrol edilmelidir.

Eğer bu değerler ailesel kolesterol yüksekliği sınırlarında seyrediyorsa, çocukluk çağında bile olsa, güncel bilimsel veriler bu bireylerde kolesterol düşürücü tedavi başlanmasının gerekli olduğunu göstermektedir.

Kötü Alışkanlıklar ve Artan Risk Faktörleri

Ne yazık ki günümüzde ilkokul çağındaki çocuklarda bile sigara kullanımı görülmeye başlamıştır. Sigara, kafein tüketimi, enerji içeceklerinin kullanımı ve artan obezite; kalp krizi riskini belirgin şekilde artıran faktörlerdir.

Daha nadir görülmekle birlikte, doğumsal kalp hastalığı bulunan çocuklarda bazı ritim bozuklukları ortaya çıkabilmekte ve bu ritim bozukluklarına bağlı ani ölümler görülebilmektedir. Bu nedenle bu çocukların düzenli ve yakından takip edilmesi büyük önem taşır.

Koruyucu Yaklaşımın Önemi

Genç yaştaki kalp krizi vakaları ve kalp-damar hastalıklarının temelinde; çocukların daha sağlıklı beslenmesi, daha hareketli bir yaşam sürmesi ve kötü alışkanlıklardan uzak durmaları gerekmektedir. Erken tanı, düzenli takip ve doğru yaşam alışkanlıkları ile bu risklerin önemli bir bölümü önlenebilir.