Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Kalp kası iltihabı, miyokardit olarak da adlandırılır. Miyokard olarak adlandırılan kalp kasının iltihaplanması neticesinde meydana gelen miyokardit, kalbin düzgün bir şekilde çalışıp görevlerini yapmasını engelleyebilir.

Miyokarditin nedenleri, belirtileri ve tedavi yolları hakkında kapsamlı bilgiyi bu yazıda bulabilirsiniz.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Nedir?

Miyokardit çeşitli enfeksiyonlardan kaynaklanan bir rahatsızlıktır. Bu durum viral enfeksiyonlardan kaynaklı olarak ortaya çıkabilir. Aynı zamanda otoimmün bozukluklar da bu durumun yaşanmasına yol açabilir. Kalp kası iltihabının farklı türlerinden bahsetmek mümkündür:

Akut Miyokardit

Akut miyokardit, henüz başlangıç aşamasında olan kalp kası iltihabına denilir. Bu tür iltihabın sebebi genellikle viral enfeksiyonlardır. Ayrıca bu türün hızla ilerlediğini de söyleyebiliriz.

Kronik Miyokardit

Kronik miyokardit, tedavisi uzun süren veya tedaviye yanıt vermeyen kalp kası iltihaplarında görülen bir durumdur. Semptomlar belli bir süre geçse bile bir süre sonra yeniden görülmeye başlar. Kronik miyokarditin nedeni, genellikle bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara zarar vermesinden kaynaklıdır. Otoimmün bozukluklardan kaynaklı olarak da miyokardit kronik bir hâl alabilir.

Miyoperikardit

Miyokardit bazı durumlarda kalp zarının iltihaplanması yani perikardit ile beraber görülür. Bu durum miyoperikardit olarak adlandırılır. Miyokardın aksine perikard (kalp zarı) ağrı duyusunun olduğu bir dokudur. Miyokardit sinsi seyrederken, hasta miyoperikardit olursa şiddetli göğüs ağrısı yaşar ve hastalık kendini erken dönemde belli eder.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Belirtileri

Kalp kası iltihabı (miyokardit) kalp zarına (perikard) yayılmayıp, kalp kasında sınırlı bir alanda olursa çoğu zaman belirti vermeyebilir. Eğer kalp kasında etkilenen alan büyükse kalbin çalışma düzeni bozulur. Belirtiler genelde geçirilen bir gribal enfeksiyondan 2-3 hafta sonra başlar. Göğüs ağrısı, kalp atışlarında düzensizlik, nefes darlığı, erken yorulma bacaklarda şişme bu belirtiler arasındadır. İlerlemiş miyokardit vakalarında kalpte ciddi seviyede bir zayıflama olur ve ilerlemiş kalp yetmezliğinin tüm belirtileri görülebilir.

İltihaba bağlı olarak kalbin kasılma gücü ileri derecede düşüp içindeki kanı vücuda yeterince kan pompalayamadığı için kalbin içinde pıhtı oluşumu olabilir ve bu pıhtı kopup damarları tıkayarak felç (inme), kalp krizi, kol veya bacak damarlarının tıkanması sonucu kangren oluşumu gibi rahatsızlıklar yaşanabilir. Kalp kası iltihabı erken teşhis edildiği takdirde ilaçlarla ve farklı tedavi prosedürleriyle hastanın iyileşmesi mümkündür.

Yaygın görülen miyokardit belirtilerini kapsamlı şekilde şöyle sıralayabiliriz:

• Göğüste ağrı ve yorgunluk hissi, kalp kasında iltihap olanların yaşayabilecekleri sorunlar arasındadır. (Çoğu zaman perikarditle beraber olduklarında)
• Ayaklarda, ayak bileklerinde ya da bacaklarda şişlik görülebilir.
• Kalp atışlarının düzensiz hâle gelmesi ve hızlanması gibi sorunlar yaşanabilir.
• En basit aktivitelerde dahi nefes darlığı görülebilir.
• Baş dönmesi ya da hastanın kendini bayılacak gibi hissetmesi yaygın belirtiler arasındadır.
• Grip benzeri semptomlar görülebilir. Bu nedenle hasta grip olduğunu zannederek miyokarditten şüphelenmez. Başta, eklemlerde ve vücutta ağrı olması, boğaz ağrısı ve ateş gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.
• Hastadaki belirtiler kalp krizine de benzeyebilir. Göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtiler varsa acil tıbbi müdahaleye başvurulmalıdır.

Eğer kalp kası iltihabı (miyokardit) belirtilerinden bir veya birden fazlasına uzun süredir sahipseniz kardiyoloji uzmanına (kardiyolog) başvurmanızda fayda vardır.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Nedenleri Nelerdir?

Kalp kası iltihabı çok farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu nedenleri şöyle sıralayabiliriz:

• Miyokardit bir virüsten kaynaklı olarak ortaya çıkabilir. Örneğin grip ve Covid-19 gibi enfeksiyonlardan kaynaklı olarak kalp kasında iltihaplanma oluşabilir.
• Ayak mantarı enfeksiyonundan kaynaklı olarak miyokardit görülebilir.
• Karbonmonoksit gibi zehirli gazlara, uyuşturucu maddelere (toksinler), ilaçlara ve çeşitli aşılara vücudun verdiği tepkiden kaynaklı olarak kalp kasının iltihaplanması mümkündür.
• Lupus gibi otoimmün hastalıklardan kaynaklı olarak böyle bir rahatsızlık yaşanabilir.
• Miyokardit her yaşta görülebilir. Ancak erkeklerde ve 50 yaşından küçük bireylerde görülme ihtimali daha fazladır.
• Annenin hamilelik döneminde yakalandığı virüsler bebeklerde miyokardit oluşmasına yol açabilir.
• Adenovirüs ve kızamıkçık da çocuklarda kalp kası iltihabı nedenleri arasındadır.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Miyokarditin tedavi edilmemesi durumunda farklı sorunlar ortaya çıkabilir. Öte yandan tedaviye ihtiyaç duyulmaması da mümkündür. Eğer miyokardite bağlı olarak kalp kasında hasar varsa bunun mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Aksi takdirde kalp yetmezliği ve ritim bozukluğu gibi sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabilirsiniz. Çocuklarda kalp kası iltihabı nedeniyle karaciğer ve böbrek hasarı oluşabilir. Miyokardit geçiren hastalarda farklı rahatsızlıklar da varsa durum daha tehlikeli olabilir. Bu nedenle hasta düzenli olarak takip edilmelidir.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Tehlikeli mi?

Kalp kası iltihabı hafif bir rahatsızlık olarak hastanın hayatını çok fazla etkilemeyebilir ya da ciddi bir seyir izleyebilir. Belirtilerin ciddiye alınması, zaman kaybetmeden tıbbi yardım alınması hastalığın tehlikeli bir hâl almaması açısından önemlidir. Hastanın bireysel şikayetlerine göre tehlike durumu da değişiklik gösterir.  Miyokardit asla hafife alınacak bir hastalık değildir. Kalp kası iltihabının hastada kalıcı kalp problemlerine yol açma ihtimali vardır. Özelliklerde bebeklerde, çocuklarda ve yaşlılarda ciddi kalp problemlerinin yaşanma riski yüksektir. Dünyada yapılan otopsi çalışmalarında, nedeni bilinmeyen ölümlerin yaklaşık %5’i, 40 yaş altı genç ölümlerinin ise %20’si miyokarditlere bağlıdır.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Teşhisi Nasıl Koyulur?

Miyokarditin teşhis edilmesi zorlu bir süreçtir. Özellikle belirti vermeyen hastalarda kalp kasındaki iltihabın teşhisi zor olabilir. Bunun yanı sıra belirtilerin farklı hastalıklardan kaynaklandığı da düşünülebilir.

Teşhis için hekiminiz tıbbi öykünüzü dinler ve semptomlarınız hakkında bilgi vermenizi ister. Teşhis için bazı testler de uygulanabilir. Örneğin kan testi, göğüs röntgeni çekimi, EKG, kalp ultrasonu yapılır. Ayrıca kardiyak MRI ve biyopsi yapılması da bazı durumlarda gerekli olabilir.

Kalp Kası İltihabı (Miyokardit) Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kalp kası iltihabı için genellikle küratif bir tedavi uygulanmaz. Kalp kası iltihabına neden olan duruma göre bir tedavi şekli belirlenir. Tedavinin ilk basamağında istirahat etmek yer alır. Ancak hastada kalp büyümesi, kalp yetmezliği, aritmi gibi problemler için hekim tarafından farklı ilaçlar reçete edilebilir. Eğer hastada kalp yetmezliği ciddiyse hasta yoğun bakımda takip edilir. Kalp kasılması ileri derecede düşük olan ve tansiyonları çok düşük seyreden hastalarda damar içinden kalbin kasılma gücünü ve tansiyonu arttıran ilaçlar verilir.  Tansiyon değerleri normale geldiğinde kalp yetmezliği tedavisinde en fazla fayda sağladığımız ilaç gurupları olan anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü/anjiyotensin reseptör blokerleri (ARB’ler), beta blokerler, aldesteron reseptör blokerleri ve diüretikler kullanılabilir

Kardiyoloğunuz, tedavi sürecinde destekleyici olarak size özel yaşam tarzı değişiklikleri de önerebilir. Örneğin daha az tuz tüketimi, sigara ve alkol kullanılmaması üç ila altı ay arasında ağır egzersiz yapmamanız da hekiminiz tarafından önerilebilir.

Gerekli tedavinin uygulanması ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kalp kası iltihabı çoğu zaman tam olarak iyileşir. Ancak bazı durumlarda miyokarditler kronik bir hal alır ve hastayı son dönem kalp yetmezliğine götürebilir. Bu tip kalp yetmezliklerinde en önemli ölüm nedeni olan aritmilere karşı korumak için hastaya ICD (şok verme özelliği olan kalp pili) takılabilir. Bazende ilaçlar dirençli kalp yetmezliği olan hastalara taşınabilir kalp destek cihazları takılması gerekebilir.  Hatta hasta kalp nakil adayı bile olabilir.

Sık Sorulan Sorular?

Kalp kası iltihabı (miyokardit) bitkisel tedavisi var mıdır?

Kalp kası iltihabının bitkisel tedavisi yoktur.

Kalp kası iltihabına (miyokardit) iyi gelen yiyecekler nelerdir?

Bağışıklık sistemini güçlendirecek yiyecekler miyokardit tedavisinde faydalıdır. Ispanak, balık, maydanoz, yumurta, badem-ceviz, yoğurt, brokoli, turunçgiller (greyfurt, mandalina -portakal), kırımızı ve yeşil biber bağışıklığın güçlenmesine faydalı besinlerdir.

Kalp kası romatizması var mıdır?

Romatizmal hastalıklar bazen kalp kası tutulumu yapabilir. Ancak romatizmal hastalıklarda daha sık gördüğümüz kalp kapağı tutulumu ve buna bağlı hastalıklardır.