Menopoz Kadınların Kalbini Nasıl Etkiler? Değişiklikler Nelerdir?

Menopoz, kadınların adet döngüsünün sona ermesidir. Tıpkı çocukluk, ergenlik gibi kadınların hayatındaki normal bir dönem olarak değerlendirilebilecek menopoz sürecinde vücutta ciddi değişimler meydana gelir. Bu değişimlerin kalbinizi nasıl etkileyeceğini bu yazıda bulabilirsiniz.

Menepoz Nedir?

Menopoz, son menstrüel periyod olarak tanımlanmaktadır. Menopoz tanısı için son menstrüel periyoddan sonra takip eden bir yıllık dönemde adet görülmemesi gereklidir. Menopozun ortalama görülme yaşı coğrafi ve etnik farklılıklar göstermekle birlikte 50 yaş civarıdır.

Menopoz Döneminde Kalbinizde Ne Gibi Değişiklikler Olur?

Menopoz her zaman bir kalp hastalığına neden olmayabilir ancak bu dönemde kadınların kardiyovasküler sağlıklarını gözden geçirmeleri gerektiğini söyleyebiliriz. Bir kadının menopozdan önce kalp krizi geçirme riski aynı yaştaki bir erkeğe göre daha düşüktür. Ancak elde edilen bulgulara göre menopozdan sonra kadınların kalp-damar hastalıklarına yakalanma riski yıllar içinde artış gösterir ve erkeklerle eşitlenir.

Erken Menopoz Kalp Sağlığını Etkiler mi?

Erken menopoz, kadınların 40 yaşından önce menopoza girmesi anlamına gelir. Normal kabul edilen menopoz yaşı 45-50 civarındadır. Ancak bazı kadınlar daha erken yaşlarda menopoza girer. Otoimmün hastalıklar, çeşitli enfeksiyonlar ya da çevresel nedenler erken menopoza yol açabilir. Ayrıca aşırı kilo problemi, kürtaj ve birden fazla düşük gibi nedenlerle de bu durumun yaşanması mümkündür.

Erken menopozun kalp hastalıklarına yakalanma, kalp krizi geçirme gibi riskleri artırdığına dair çeşitli araştırmalar vardır. Bu araştırmalardan biri 2021 yılında Amerikan Kalp Derneği’nin Epidemiyoloji, Önleme, Yaşam Tarzı ve Kardiyometabolik Sağlık Konferansı’nda ön araştırma olarak sunulmuştur. Bu araştırma kapsamında 40 yaşına kadar menopoza giren kadınlar erken menopoza girmiş olarak kabul edilir. Araştırma kapsamında 55-69 yaş arasında 10 binden fazla kadın yer almıştır. Bu kadınlar 1964 yılından 2017 yılına kadar takip edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre araştırma grubundaki erken menopoza giren kadınların kalp hastalıklarına yakalanma riskinin diğerlerine göre %40 daha fazla olduğu belirtilmiştir.

Erken menopoz yaşayan kadınların hekim tarafından takip edilmesinde fayda vardır. Bunun yanı sıra kalp sağlığını koruyacak bir beslenme planının oluşturulması, düzenli egzersiz yapılması da önemlidir.

Menopoz Belirtileriyle Kalp Sağlığı Arasında İlişki Var mı?

Menopoz döneminde ortaya çıkan belirtilerle kalp sağlığı arasındaki ilişkiyi araştıran bazı araştırmalar vardır. Bu araştırmalardan biri Menopause Dergisi’nde yayımlanmıştır. Araştırma kapsamında 18-30 yaş aralığında olan ve 60’lı yaşlarına kadar izlenen 2000 kadın yer alır. Bu kadınlar arasında yer alıp menopoz döneminde migren, ateş basması ve gece terlemesi problemi yaşayanlarda kalp hastalığı görülme riski diğerlerine kıyasla 1,5 kat daha fazladır.

Menopozdaki Östrojen Değişimi Kalp Problemlerini Tetikler mi?

Kadınlardaki östrojen seviyesi menopozdan önce düşmeye başlar. Perimenopoz döneminde düşen östrojenin etkisiyle menopoz belirtileri yaşamaya başlayabilirsiniz. Östrojen hormonu kalp üzerinde koruyucu bir etkiye sahiptir. Ayrıca kolesterol seviyenizi kontrol etmeye yardımcı olur ve atardamarlarınızda yağ birikmesi riskini azaltır.

Kan damarlarının sağlığı açısından da östrojen hormonu önemlidir. Östrojen seviyeniz düşerse atardamarlarınızda yağ birikerek daralmaya yol açabilir. Bu nedenle koroner arter hastalığı ve kalp krizi riskinde artış meydana gelir.

Koroner arter hastalığı hakkında detaylı bilgiyi “Koroner Arter Hastalığı Nedir? Koroner Arter Belirtileri Nelerdir?” yazımda bulabilirsiniz.

Menopoza bağlı olarak yaşanan hormonal dengesizlik, kilo alımı, kolesterol artışı ve damarlarda yağ birikimi sonucu oluşan plaklar neticesinde kalp problemlerinin yaşanması muhtemeldir.

Menopozda Hormon Replasman Tedavisi Kalbiniz İçin Faydalı mı?

Hormon replasman tedavisi menopoz semptomlarının ortadan kaldırılması için uygulanır. Bu tedavinin kalp krizi, koroner kalp hastalığı geçirme risklerini azalttığına dair araştırmalar da vardır. HRT tedavisinin menopoza girdikten sonraki 10 yıl içerisinde uygulanması gerekir. Ayrıca tedaviye 60 yaşından önce başlamak da önemlidir. Hormon replasman tedavisi hakkında kapsamlı bilgi almak için hekiminizle görüşebilirsiniz.

Menopozal dönemde olan kadınlardaki hormon replasman tedavisi (HRT) ile ilgili birçok bilimsel çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda genel olarak sadece östrojen verilen hastalarda kalp damar hastalığı üzerine olumsuz bir etki (hatta bazı çalışmalarda olumlu etkilerde gözlenmiştir.) görülmezken, östrojen/progesteron kombinasyonu verilen özellikle yaşı ileri hastalarda kalp-damar hastalığı, inme, meme kanseri riski artmış bulunmuştur. Menopozal dönemdeki kadınlarda HRT başlama zamanı ile birlikte bireysel risk değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Genel kanı menapozun ilk 10 yılı içerisinde bulunan, erken menapoza giren kişilerde HRT’nin verilebileceği, ancak mutlaka öncesinde kalp damar hastalığı riskinin hesaplanması yönündedir. Kardiyovasküler hastalığı düşük kişiler(10 yıllık risk <%5 altında olması ) HRT için uygunken, yüksek olan (10 yıllık risk > %7,5 üzerinde olması ) kişilerde HRT verilmemelidir.

Sonuç olarak, kadınlarda menopoz döneminde HRT tedavisi uygulanmak istenirse her hasta ayrı değerlendirilmeli, erken menapoz durumu, menopoza bağlı ciddi semptomlar veya östrojen eksikliğine bağlı fiziksel bulgular yoksa HRT önerilmemelidir. HRT’de tedavi başlangıç yaşının ve menopozdan sonra geçen sürenin, HRT ve kalp damar hastalığı riski arasındaki ilişkiyi etkilediği unutulmamalıdır.

Menopoz Sürecinde Kalbinizi Nasıl Koruyabilirsiniz?

Menopoz sürecinde birtakım önlemler alarak kalp sağlığınızı koruyabilirsiniz. Alabileceğiniz önlemlerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

Sağlıklı bir beslenme düzeni oluşturmanız oldukça önemlidir. Aşırı yağlı, tuzlu ve şekerli yiyeceklerden uzak durmalısınız.
Hareketli bir yaşam sürdürmek için egzersizi hayatınızdan eksik etmemelisiniz.
Sigara ve alkolden uzak durmak bu süreçte kalp sağlığınızı korumanıza yardımcı olur.
İdeal kilonuzu korumaya çalışmalısınız.
Kan basıncınızı, kolesterolünüzü ve trigliserit seviyelerini düzenli olarak ölçtürmelisiniz.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi belirtiler yaşadığınızda hemen hekime başvurmalısınız.